C vitamini soğuk algınlığını önlüyor mu: Araştırmalar ne söylüyor?

C vitamini, kış aylarında soğuk algınlığına karşı en yaygın kullanılan takviyelerden biri olarak kabul edilir, ancak geniş çaplı araştırmalar onun koruyucu etkisinin sınırlı olduğunu ortaya koyar. 1970’te Linus Pauling’in “günde 1000–2000 mg” önerisi ve yüksek dozların soğuk algınlığını önleyebileceği iddiası, daha sonraki incelemelerle eleştirilmiş ve bilimsel olarak yeterli dayanak bulamamıştır.

2023’te yayımlanan, 2 736 sağlıklı bireyin yer aldığı 10 farklı araştırmayı birleştiren meta‑analiz, günlük en az 1000 mg C vitamini alan kişilerin ağır soğuk algınlığı belirtilerinde %15 azalma yaşadığını gösterdi. Hafif belirtilerin süresinde belirgin bir kısalma görülmedi; ancak şiddet ve süre ortalama %8–14 oranında azaldı. Örneğin, beş gün süren şiddetli bir soğuk algınlığında vitamin alımı sürenin yaklaşık 12 saat kısaltılabildi. Bu fark günlük yaşamdaki etki bakımından oldukça küçüktür ve hastalık belirtileri başladıktan sonra C vitamini almaya başlamak fayda sağlamamıştır.

Yüksek dozda (günde 1000 mg’dan fazla) düzenli C vitamini tüketimi, ishal, mide bulantısı, karın krampları ve şişkinlik gibi gastrointestinal rahatsızlıklar doğurabilir. Ayrıca, oksalat atılımını artırarak böbrek taşı riskini yükseltebilir, demir emilimini artırarak hemşerilikte aşırı demir birikimine yol açabilir ve bazı kanser tedavileri ile kolesterol düşürücü statinlerle etkileşime girebilir. Bu nedenle, yüksek dozlu ve düzenli takviye düşünülüyorsa, önce bir sağlık profesyoneline danışmak önerilmektedir.